Jaka łamigłówka dla jakiego wieku
Każda z pięciu łamigłówek prosi o jedną umiejętność i działa dopiero wtedy, kiedy dziecko ją ma: oto która umiejętność idzie z którą łamigłówką.
Przedziały wiekowe przy łamigłówkach dla dzieci są o jednej umiejętności każdy, a nie o tym, jak bystre jest dziecko. Każdy typ prosi o jedną rzecz i przestaje działać, kiedy tej rzeczy brakuje: dziecku nie jest trudno, dziecku jest niemożliwie, a z drugiego końca klasy wygląda to tak samo. Dalej jest o tym, o jaką umiejętność prosi każda z pięciu i mniej więcej kiedy ta umiejętność się pojawia.
Połącz kropki, od czterech do sześciu lat. Prosi o liczenie po kolei i o nic więcej, więc trudnością jest zakres liczb: dziecko, które pewnie liczy do 20, zrobi obrazek z 20 punktów, a liczenie do 100 to zwykły sufit ostatniego roku przed szkołą. Obrazek jest jednocześnie nagrodą i kluczem oceniania, bo liczba wzięta nie po kolei pokazuje się jako kreska w poprzek rysunku.
Wykreślanka, od sześciu do dziewięciu lat, czyli od zerówki do klasy 3. Prosi o rozpoznawanie liter, a nie o czytanie: dziecko, które umie dopasować kształt wydrukowanego słowa do siatki, znajdzie je, nie umiejąc go przeczytać na głos. W tym wieku trzymaj się dwóch kierunków, w poprzek i w dół, i daj od ośmiu do dwunastu słów w siatce 10x10. Słowa biegnące wspak to krok, który dokładasz przy dziewięciu albo dziesięciu latach, bo odwróconego słowa nie da się przeczytać, tylko rozpoznać.
Labirynty, w każdym wieku, bo zmienia się w nich tylko rozmiar. Nic nie trzeba czytać i nic nie trzeba liczyć, więc labirynt 10x10 pasuje pięciolatkowi, 15x15 ośmiolatkowi, a 28x28 to dziesięć cichych minut dla dorosłego. To jedyna łamigłówka, którą można dać całej mieszanej grupie bez sortowania jej wcześniej.
Krzyżówki dla dzieci, od ośmiu lat, czyli mniej więcej od klasy 2. Barierą jest hasło: dziecko musi przeczytać zdanie, utrzymać je w głowie, wydobyć słowo i wpisać je po jednej literze na pole, czyli cztery rzeczy naraz. Podana za wcześnie, krzyżówka zamienia się w ćwiczenie z czytania z doczepioną do niego przeszkodą. Pierwsze krzyżówki wychodzą najlepiej na sześciu do dziesięciu słowach, które klasa poznała w tym tygodniu, żeby wydobycie było łatwą częścią.
Sudoku dla dzieci, od dziewiątego albo dziesiątego roku życia, czyli od klasy 3 albo 4. To logika, a nie rachunki, a dowodem jest to, że cyfr nigdy się do niczego nie dodaje: zamień 1-9 na dziewięć kolorów albo dziewięć zwierząt, a łamigłówka jest ta sama. Dlatego siatki 4x4 z kształtami działają już w wieku sześciu lat, a siatka 9x9 czeka na moment, w którym dziecko utrzyma łańcuch dwóch albo trzech kroków, w rodzaju: to pole może być tylko siódemką, bo siódemka z tego wiersza musi stać w tamtym bloku.
W klasie, w której mieszczą się trzy roczniki, zmieniaj parametry, a nie łamigłówkę. Ta sama lista słów daje jednej grupie siatkę 10x10 z dwoma kierunkami, a drugiej 15x15 z sześcioma kierunkami i słowami wspak; ten sam labirynt daje 10x10 i 25x25. Wszyscy pracują nad tym samym, wszyscy kończą mniej więcej w tym samym czasie i nikt nie trzyma w ręku wersji dla maluchów tego, co ma dziecko obok.