Jak wybrać słowa do wykreślanki

Ile słów mieści się w siatce danego rozmiaru, dlaczego słowo musi mieć co najmniej trzy litery i błąd na liście, przez który wydrukowane rozwiązanie jest nieprawdziwe.

Liczbę słów wyznacza siatka, a nie temat. Siatka 7x7 przyjmuje od pięciu do ośmiu krótkich słów, 10x10 od ośmiu do dwunastu, 15x15 od dwunastu do dwudziestu, a 20x20 od osiemnastu do dwudziestu pięciu. Nasz generator celuje w 30 pól na każde 100 z literą ze słowa na poziomie łatwym i 58 na 100 na najtrudniejszym — dlatego ta sama lista wraca jako mniejsza siatka, kiedy podniesiesz trudność. Powyżej tego rozstawianie przestaje się zbiegać: dostajesz siatkę, która wymagała dziesięciu podejść i wciąż ma pusty róg.

Najdłuższe słowo wyznacza dolną granicę. Dwunastoliterowe słowo nie zmieści się w siatce 10x10 w żadnym kierunku i przy żadnym losowaniu, więc siatka musi urosnąć do co najmniej 12x12, zanim cokolwiek innego da się zdecydować. Górną granicę wyznacza papier, a nie arytmetyka: powyżej mniej więcej 32 pól na bok arkusz A4 daje pola poniżej 5 mm i litery przestają być czytelne. Jedno bardzo długie słowo wśród dziesięciu krótkich kosztuje więc cały arkusz, bo siatka rośnie dla niego samego, a cała reszta pływa w wypełnieniu.

Poniżej trzech liter słowo nie ma się gdzie ukryć, i powód jest arytmetyczny, a nie estetyczny. Siatka 15x15 zawiera około 1500 dwuliterowych odczytów we wszystkich ośmiu kierunkach, przy 676 możliwych parach liter, więc dwuliterowe słowo trafia się w niej mniej więcej dwa razy czystym przypadkiem, gdziekolwiek je postawisz. Przy trzech literach jest to jakieś 1560 odczytów na 17 576 kombinacji, blisko 9 procent, czyli rzadko na tyle, żeby dało się z tym pracować. Dlatego DO i NA wypadają z listy, a KOT zostaje.

Błąd, który psuje arkusz, to słowo zawarte w innym słowie. Wpisz na jedną listę KOT i KOTWICA, a każda możliwa siatka zawiera KOT dwa razy: raz w środku słowa KOTWICA i raz tam, gdzie KOT został postawiony. Dziecko, które zakreśli KOT wewnątrz KOTWICY, ma rację, a wydrukowane przez ciebie rozwiązanie mówi co innego. Żadna siatka tego nie naprawi, bo wina siedzi na liście: usuń jedno z dwóch albo zamień KOT na KOTY lub na KOCIĘ.

Ta sama pułapka działa też wstecz, i tej nikt nie zauważa. SOK i KOS nie zawierają się w sobie w kolejności czytania, ale siatka, w której stoi SOK, zawiera KOS czytany z drugiego końca, a rozwiązanie trzeba sprawdzić we wszystkich ośmiu kierunkach niezależnie od tego, jaką trudność ustawiłeś. KOT i TOK, MUR i RUM, TARG i GRAT, WÓR i RÓW zachowują się tak samo. Odwróć w głowie każde krótkie słowo i przeczytaj listę jeszcze raz.

Palindromy są wyjątkiem i są bezpieczne. KAJAK postawiony raz czyta się tak samo w przód i wstecz na tych samych pięciu polach, więc na rozwiązaniu jest jedną kreską ołówka, a nie dwiema. ZAKAZ, POTOP, RADAR, OKO i SOS zachowują się normalnie. Narzędzie, które liczy odczyty zamiast liczyć pola, odrzuca je i potem wysypuje się, nie mówiąc dlaczego — warto o tym wiedzieć, jeśli inny generator odmówił przyjęcia twojej listy.

Spacje i ogonki znikają po drodze do siatki. BIAŁY SER wchodzi jako BIALYSER i zajmuje osiem pól w jednym rzędzie; nie da się wstawić spacji do siatki liter, nie mówiąc rozwiązującemu, gdzie słowo się łamie. ŻÓŁW traci ogonki z ostrzejszego powodu: gdyby litera z ogonkiem została, byłaby jedynym rzadkim znakiem w polu losowego wypełnienia i reklamowałaby początek słowa z drugiego końca sali. Czytelna pisownia zostaje na liście słów drukowanej pod siatką, i tam jest przydatna.

Sprawdzenie przed drukiem zajmuje minutę. Posortuj listę od najkrótszego słowa do najdłuższego, weź trzy albo cztery najkrótsze i zapytaj o każde, czy nie siedzi w środku któregoś z pozostałych, w przód albo wstecz. Dla dwudziestu słów to jakieś sześćdziesiąt porównań zamiast czterystu, bo tylko krótkie słowo może się schować w długim. Nasz generator odrzuca taką listę i nazywa oba słowa, ale większość narzędzi tego nie robi, a duplikat znaleziony na papierze w poniedziałek rano znajduje się przed klasą.